Оваа историска пресуда претставува удар врз наследството на заминувачкиот премиер Виктор Орбан, во момент кога неговиот долгогодишен ривал Петер Маѓар се подготвува следниот месец да ја преземе функцијата, пишува Политико.
Судот во соопштение наведе дека унгарските законски ограничувања на ЛГБТК+ содржини ги кршат повеќе закони на ЕУ и „претставуваат особено сериозно навлегување во неколку основни права“. Со тоа ја поддржа тужбата за прекршување на правото што првично ја покрена Европската комисија.
Случајот се однесува на унгарскиот закон од 2021 година со кој се ограничува или забранува „промовирање“ на хомосексуалност и промена на полот во медиумите достапни за деца. Будимпешта го донесе законот при усвојувањето на аудиовизуелната регулатива на ЕУ и нејзините одредби за заштита на децата од штетни содржини. Комисијата на крајот го упати случајот пред судот, со поддршка од 15 земји членки и Европскиот парламент.
„Тој унгарски закон е срамота“, изјави претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен уште во 2021 година, ветувајќи дека ќе ги искористи „сите овластувања на Комисијата за да се осигура дека правата на сите граѓани на ЕУ се загарантирани, без разлика кои се и каде живеат“.
И покрај притисокот, унгарската влада продолжи со спроведување на законот. Минатата година забрани и Паради на гордоста и ѝ даде овластување на полицијата да користи биометриски камери за идентификација на организаторите и учесниците, со што дополнително се продлабочи конфликтот со ЕУ.
Денешната пресуда е во согласност со претходни правни мислења. Главниот независен адвокат на судот претходно оцени дека Унгарија „значително отстапила од моделот на уставна демократија“, критикувајќи ги правилата затоа што се „засновани на вредносна проценка дека животот на хомосексуалните и не-цисродовите лица нема еднаква вредност со животот на хетеросексуалните и цисродните лица“.
По својата изборна победа, Маѓар ја поддржа Парадата на гордоста во име на правото на слобода на собирање. „Јасно кажавме, и тоа е став на Тиса и милиони унгарски граѓани кои нè поддржуваат, дека секој може да живее со кого сака, сè додека не го крши законот и не им нанесува штета на другите“, порача тој.
„Унгарија сака да биде земја во која никој не е стигматизиран затоа што размислува поинаку, сака некого различен од мнозинството или верува во нешто различно од мнозинството“, додаде тој.
Извршното тело на ЕУ сега може да преземе дополнителни чекори и да побара финансиски казни доколку Унгарија не се усогласи со пресудата.
Европската комисија, заминувачката унгарска влада и делегацијата на Маѓар од партијата Тиса во Европскиот парламент не одговориле веднаш на барањата за коментар за денешната пресуда.
