Доколку диеталните газирани пијалоци со вештачки засладувачи не се безбеден избор каков што беа некогаш, се поставува прашањето што се случува со обичните, шеќерни верзии. Доказите против ваквите пијалоци се уште посилни и се познати со години, но поинтересното прашање е зошто многу луѓе продолжуваат да се сомневаат во овие факти. Оваа неизвесност не е случајна, туку резултат на намерен напор да се создаде сомнеж, пишува Psychology Today.
Наоди на независна наука
Пијалоците засладени со шеќер се водечки извор на додадени шеќери во американската исхрана. Систематски преглед, спроведен за американските упатства за исхрана за Американците 2025-2030 година, заклучи дека ваквите пијалоци може да го зголемат ризикот од дијабетес тип 2 кај возрасните. Заклучокот се базира на студии објавени помеѓу 2000 и 2024 година. Анализата од 2025 година потврди јасен модел: колку повеќе пијалоци засладени со шеќер консумира едно лице, толку е поголем неговиот ризик од дијабетес.
За ова постои биолошко објаснување. Слатките пијалоци внесуваат голема и брза доза на фруктоза и гликоза во телото, а не содржат влакна или протеини што би ја забавиле нивната апсорпција. Таквиот процес на крајот предизвикува зголемување на телесната тежина, инсулинска резистенција и покачени триглицериди, фактори кои директно водат до развој на дијабетес тип 2.
Премногу конзистентен модел?
Д-р Дин Шилингер од UCSF во 2016 година водеше преглед на 60 студии за шеќерни пијалоци, дебелина и дијабетес тип 2 објавени помеѓу 2001 и 2016 година. Триесет и четири студии пронајдоа врска, а од нив само една беше финансирана од индустријата. Од друга страна, сите 26 студии што не пронајдоа никаква врска беа финансирани од индустријата за пијалоци.
Авторите на студијата заклучија: „Се чини дека оваа индустрија манипулира со современите научни процеси за да создаде контроверзии и да ги промовира своите деловни интереси на сметка на јавното здравје“.
Посебна анализа, објавена во списанието PLOS Medicine, покажа дека студијата има пет пати поголема веројатност да не пронајде врска помеѓу зашеќерените пијалоци и зголемувањето на телесната тежина ако е финансирана од индустријата за пијалоци, во споредба со независните студии. Таквото несовпаѓање, кое се повторува со години и кај различни истражувачки тимови, тешко може да се смета за случајност.
Индустриска стратегија?
Проблемот не е само во финансирањето на истражувањето, туку и во пораката. Внатрешни документи од 2015 година открија дека Кока-Кола финансирала и помогнала во основањето на Глобалната мрежа за енергетски баланс, група која јавно ја нагласувала важноста на вежбањето пред исхраната, со што го одвлекува вниманието од улогата на шеќерот во зголемувањето на телесната тежина.
Студија на Универзитетот во Бостон покажа дека „Кока-Кола“ и „ПепсиКо“ финансирале 96 национални здравствени организации од 2011 до 2015 година. Во истиот период, тие лобирале против најмалку 28 предлог-закони насочени кон намалување на потрошувачката на газирани пијалоци.
Шилингер ја опиша ситуацијата на следниов начин: „Моментално водиме војна на јавното здравство против дијабетесот. Во секоја војна има пропаганда… нè манипулираат.“
Американската асоцијација за пијалоци тврди дека мисијата на нивното истражување е да „информира и разјасни дебати преку научна работа што се придржува до највисоките стандарди за интегритет“. Иако финансирањето од страна на индустријата не значи автоматски дека студијата е неважечка, тоа предизвикува одредено сомневање кога заклучоците се совпаѓаат со интересите на финансиерите.
Врска со менталното здравје
Постои и помалку споменувана страна од приказната: дијабетесот, дебелината и менталното здравје се тесно поврзани и секоја состојба може да ги влоши другите. Истражувањата покажуваат дека луѓето со депресија имаат поголем ризик од развој на дијабетес тип 2, додека луѓето со дијабетес имаат поголема веројатност да развијат депресија.
Научниците го објаснуваат ова со фактот дека дијабетесот, дебелината и менталните болести имаат некои заеднички физички проблеми, вклучувајќи хронично воспаление и долгорочно покачени хормони на стрес.
Оваа врска е уште посилна кај луѓето со тешки ментални заболувања, како што е шизофренијата. Тие имаат два до пет пати поголема веројатност да развијат дијабетес тип 2 отколку општата популација. Една од причините е што некои лекови за овие болести предизвикуваат зголемување на телесната тежина и директно влијаат на нивото на шеќер во крвта.
Засладените пијалоци го влошуваат проблемот. Тие го зголемуваат ризикот од дебелина и дијабетес, а со тоа веројатно и ризикот од ментални заболувања.
Важно е да се даде приоритет на интегралните храни
Сликата е поширока и оди подалеку од прашањето на индивидуалните засладувачи. Диеталните газирани пијалоци можат суптилно да ги променат сигналите за глад и хемијата на мозокот, додека обичните газирани пијалоци предизвикуваат дебелина, дијабетес и потенцијално ментални заболувања.
Ова не значи дека секој што пие газирани пијалоци ќе добие дијабетес, ниту дека секоја студија финансирана од индустријата е безвредна. Сепак, при оценување на тврдењата за шеќерот и здравјето, корисно е да се провери кој го финансирал истражувањето и какви се неговите интереси.
Во секој случај, најсигурен начин за одржување на физичкото и менталното здравје е да се јаде храна базирана на интегрални храни и вода, со само повремени закуски. Не треба да бидете премногу строги во врска со тоа, но таков пристап би можел да се покаже како многу корисен. Клучот е умереноста.
The post Освен што дебелеат, зашеќерените пијалоци предизвикуваат и здравствени проблеми appeared first on Во Центар.
